(LQK9) – Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra bước chuyển lớn trong công tác tuyên truyền. Nếu như trước đây, để thiết kế một infographic, poster hay video truyền thông đòi hỏi người thực hiện phải được đào tạo bài bản về mỹ thuật, thiết kế đồ họa, sử dụng thành thạo các phần mềm chuyên dụng và mất nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày để hoàn thiện, thì ngày nay chỉ với vài câu lệnh, AI đã có thể tạo ra một sản phẩm có hình thức bắt mắt trong thời gian rất ngắn.
Đây là xu thế tất yếu của chuyển đổi số và là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho các cơ quan, đơn vị, trong đó có lực lượng vũ trang.
Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hiện nay không phải AI làm được gì, mà là con người sử dụng AI như thế nào.
Trong thời gian gần đây, trên không gian mạng xuất hiện nhiều infographic, poster tuyên truyền về Quân đội nhân dân Việt Nam, Công an nhân dân Việt Nam và lực lượng Dân quân tự vệ được tạo bằng AI với hình thức đẹp, màu sắc sinh động nhưng lại tồn tại nhiều sai sót. Từ quân phục, cấp hiệu, quân hiệu, ve áo, phù hiệu binh chủng, kiểu mũ, vũ khí, lễ tiết tác phong… đến các công trình mang tính biểu tượng của quốc gia đều có những chi tiết không đúng với thực tế.
Một ví dụ điển hình là nhiều poster tuyên truyền kỷ niệm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7) được chia sẻ trên mạng xã hội. Nội dung thể hiện sự tri ân các Anh hùng liệt sĩ rất ý nghĩa và trang trọng. Thế nhưng, chỉ vì quá phụ thuộc vào AI và bỏ qua khâu kiểm duyệt, hình ảnh một đồng chí cấp tướng lại mặc quân phục chưa đúng quy định, tác phong quân nhân thiếu chuẩn mực; phía sau là tượng đài với hình ảnh những người lính đội kiểu mũ sắt có nhiều đặc điểm không phù hợp với hình tượng chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam, thậm chí dễ khiến người xem liên tưởng đến quân phục của lực lượng nước ngoài trong chiến tranh.
Đây không còn là một lỗi thiết kế đơn thuần.
Đối với môi trường quân đội, mỗi hình ảnh tuyên truyền đều mang ý nghĩa chính trị, giáo dục và xây dựng hình ảnh của lực lượng vũ trang. Chỉ một chi tiết sai về quân phục, một phù hiệu không đúng quy định, một biểu tượng quốc gia bị thể hiện lệch chuẩn hay một hình tượng người lính không đúng lễ tiết tác phong quân nhân, truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam cũng có thể làm giảm giá trị của cả sản phẩm tuyên truyền.
Điều đáng nói, AI không phải là nguyên nhân.
AI chỉ là công cụ.
Người sử dụng AI mới là người chịu trách nhiệm.
AI không có nhận thức chính trị, không hiểu điều lệnh, điều lệ, lễ tiết tác phong quân nhân, cũng không biết đâu là quân phục, quân hiệu, phù hiệu đúng quy định của Quân đội nhân dân Việt Nam. AI chỉ tạo nội dung dựa trên dữ liệu đã được học và yêu cầu của người dùng. Nếu người sử dụng thiếu kiến thức chuyên môn, quá tin vào kết quả AI tạo ra hoặc vì muốn nhanh mà bỏ qua khâu kiểm tra, đối chiếu thì những sai sót là điều khó tránh khỏi.
Đối với lực lượng vũ trang, điều này đặt ra yêu cầu rất cao về đạo đức trong sử dụng AI.
Đạo đức đó không chỉ là sử dụng AI đúng mục đích mà còn là tinh thần trách nhiệm đối với từng sản phẩm được công bố. Mỗi infographic, poster, video trước khi đăng tải phải được kiểm chứng kỹ về nội dung, hình ảnh, quân phục, lễ tiết tác phong, biểu tượng quốc gia và các yếu tố đặc trưng của lực lượng vũ trang. Không thể coi AI là “người biên tập”, càng không thể lấy lý do “AI tạo ra” để biện minh cho những sai sót.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, năng lực của người chỉ huy không chỉ thể hiện ở công tác lãnh đạo, chỉ huy đơn vị mà còn ở năng lực quản trị thông tin và kiểm soát nội dung trên không gian mạng. Người chỉ huy phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng đối với mọi sản phẩm tuyên truyền mang tên đơn vị mình; phải đủ bản lĩnh, trình độ và kiến thức để phát hiện những sai lệch mà AI có thể tạo ra trước khi sản phẩm được công bố.
Ứng dụng AI là xu thế tất yếu. Nhưng trong môi trường quân đội, công nghệ không bao giờ được phép thay thế trách nhiệm của con người.
Công nghệ càng hiện đại thì yêu cầu về bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của người sử dụng càng phải được đề cao. Chỉ khi làm chủ được AI, thay vì phụ thuộc vào AI, chúng ta mới thực sự khai thác hiệu quả sức mạnh của công nghệ, đồng thời giữ vững hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong mọi sản phẩm tuyên truyền./.
LÍNH QUÂN KHU 9 (FB: Cánh sóng)
#LQK9
